تست‌های شناسایی و کنترل کیفیت استنلس استیل

تست‌های شناسایی و کنترل کیفیت استنلس استیل

 تست‌های غیرمخرب به علت ارزانی و سریع‌بودن روی بسیاری از آلیاژها، علی‌الخصوص استنلس استیل صورت می‌گیرد. به‌ویژه زمانی که گریدهای مختلف استنلس استیل از قبیل استنلس استیل 304 و استنلس استیل 316 به‌طور اتفاقی در کنار هم قرار می‌گیرند و از آنجایی که تشخیص از روی ظاهر بسیار سخت است، از این آزمایش‌های غیرمخرب به‌منظور طبقه‌بندی و جدا‌سازی آن‌ها استفاده می‌شود.

     علاوه بر این تست‌های ساده، آزمایش‌های پیچیده‌تری نیز وجود دارد که از چندین ماده شیمیایی برای شناسایی و طبقه‌بندی گرید، سختی و واکنش محصول به عملیات حرارتی استفاده می‌شود. به‌همین دلیل اگر تست‌های ساده پاسخگو نباشد، تجزیه و تحلیل محصولات با این روش‌ها انجام می شود.

     اگر کنترل کیفی محصولات به‌درستی انجام شده باشد، برچسب و هک بر روی محصول زده شده و تمامی مشخصات از قبیل گرید، ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی، هیت‌نامبر و… در سرتیفیکیت ذکر می‌شود. پس در صورت تاییدیه بازرسی نیازی به این تست‌ها نیست و این تست‌ها صرفاً قبل از مراحل فوق انجام می‌شود.
البته لازم به ذکر است که در برخی موارد فروشندگان از شباهت ظاهری گرید‌های مختلف سوء استفاده می‌کنند و یک محصول را به‌جای محصولی دیگر به خریدار عرضه می‌کنند که این مورد اگرچه ممکن است در کوتاه‌مدت مهم به نظر نرسد، اما در بلند مدت قطعاً خسارات سنگینی را به‌بار خواهد آورد. در صورت شک و تردید نسبت به محصولات ارائه شده، تست‌های زیر پیشنهاد می‌شود که با کمترین هزینه شبهات ایجاد شده و احتمال تقلبی‌بودن اجناس را می‌توان به راحتی بررسی نمود.

۱-تست مغناطیسی

     استنلس استیل آستنیتی تنها سری از آلیاژهایی است که غیرمغناطیسی (نگیر) است. به‌همین منظور استنلس استیل سری 300 را می‌توان جدای از بقیه سری‌ها دسته‌بندی کرد. انواع دیگر استنلس استیل از جمله فریتی، مارتنزیتی و رسوب سختی نسبت به میدان‌های مغناطیسی و آهنربا حساس‌اند.

     روش تست: یه آهنربای دائمی تهیه کرده و به آلیاژ نزدیک می‌کنیم، در صورت چسبیدن محصول بگیر بوده، و اگر واکنشی در پی نداشته باشد جنس مورد نظر قطعاً نگیر خواهد بود.

     پیش بینی: استنلس استیل آستنیتی مانند 304 در صورت انجام کار سرد بر روی آن ممکن است کمی خاصیت مغناطیسی پیدا کند. البته این خاصیت مغناطیسی محدود بوده و می‌توان با عملیات حرارتی تنش‌گیری آن را از بین برد. این نکته را نیز نباید فراموش کرد که تنش‌گیری ممکن است منجر به حساسیت مرزدانه‌ای در ساختار آلیاژ شود، به‌همین منظور حتی‌الامکان باید از این عملیات حرارتی پرهیز کرد مگر در موارد ضروری. البته برای این کار آنیل کامل نیز پیشنهاد می‌شود.

۲-تست نیتریک اسید

     این تست با هدف جداسازی و طبقه‌بندی انواع استنلس استیل از غیراستنلس استیل صورت می‌گیرد.

     روش تست: پس از تهیه نمونه استاندارد، بر روی آن چند قطره اسید نیتریک می‌ریزیم، اگر آلیاژ از خود واکنشی نشان ندهد، محصول قطعاً استنلس استیل است. اگر بعد از قطره‌چکانی روی محصول، بخار قهوه‌ای با بوی تند ایجاد شود، جنس مورد آزمایش غیر استنلس استیل می‌باشد.

     اقدام احتیاطی: نیتریک اسید به شدت خورنده بوده و برای پوست مضر است. در صورت تماس با پوست سریعاٌ باید با آب و صابون محل تماس شست‌وشو داده شود. از استنشاق بخار قهوه‌ای نیز باید خودداری شود. در تمامی مراحل آزمایش استفاده از عینک ایمینی ضروری است.

۳-تست مولیبدن

     برخی از گریدهای استنلس استیل حاوی مقادیر قابل توجهی مولیبدن است. این گریدهای استنلس استیل از قبیل 316  و 316 کم‌کربن و برخی گریدهای سوپر دوپلکس به این تست پاسخ خواهند داد. در مجموع وجود مقادیر مولیبدن حتی به مقدار محدود لازمه انجام این تست است.

     روش تست: نمونه استاندارد از محصول را تهیه کرده، سطح آن را سنباده زده و تمیزکاری می‌کنیم. محلول مورداستفاده “Decapoli 304/316” می‌باشد. این محلول را خوب تکان داده و سپس فقط یک قطره از آن را روی نمونه می‌ریزیم. در صورت وجود مولیبدن در آلیاژ، در عرض 2 الی 4 دقیقه در محل قطره لکه‌ای زرد رنگ ایجاد می‌شود.

     اقدام احتیاطی: در صورت تماس با پوست سریعاٌ باید با آب و صابون محل تماس شست‌وشو داده شود. در تمامی مراحل آزمایش استفاده از عینک ایمینی ضروری است. دمای آزمایش بایستی یکسان باشد.

۴-تست گوگرد

     استنلس استیل و کربن استیل حداقل دارای 0.1 درصد گوگرد است. استنلس استیل 303 چون حاوی مقادیر قابل توجهی گوگرد می باشد، به همین جهت به این تست پاسخ می‌دهد و چون گریدهای 304 و 316 میزان گوگرد کمتر از میزان استاندارد دارد، از اینرو هیچ واکنش مثبتی در آن‌ها مشاهده نخواهد شد.

     روش تست: نمونه استاندارد از آلیاژ تهیه کرده و سطح آن را سنباده می‌زنیم. کاغذ عکاسی را که از قبل آماده کرده‌ایم، در محلول اسید سولفوریک 3 درصد خیس می‌کنیم. سپس به مدت 5 ثانیه نمونه استاندارد را روی سطح کاغذ عکاسی فشار می‌دهیم. ایجاد لکه قهوه ای تیره نشاندهنده وجود مقادیر قابل توجهی گوگرد در نمونه آزمایش می‌باشد که با مقایسه ان با نمونه استاندارد، نتایج موردنظر را می‌توان تحلیل و بررسی کرد.

     اقدام احتیاطی: در صورت تماس با پوست سریعاٌ باید با آب و صابون محل تماس شست‌وشو داده شود. در تمامی مراحل آزمایش استفاده از عینک ایمینی ضروری است. دمای آزمایش بایستی یکسان باشد.

/ پایان نوشتار

No Comments

Post A Comment